Rekompensata 40 euro przysługuje bez wezwania, gdy w transakcji handlowej powstaje prawo do odsetek za opóźnienie. Rekompensata 40 euro wynika z art. 10 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Sprawdź termin zapłaty, wybierz właściwy próg i przelicz euro na złote.
Kiedy przysługuje rekompensata 40 euro?
Rekompensata za koszty odzyskiwania należności należy się od dnia uzyskania prawa do odsetek wskazanych w ustawie. W typowej transakcji między firmami wymaga to wykonania dostawy lub usługi oraz braku zapłaty w terminie.
To uprawnienie wierzyciela, czyli firmy, która czeka na należne pieniądze.
Transakcja handlowa to umowa o odpłatną dostawę towaru lub usługę, którą strony zawierają w związku z prowadzoną działalnością. Taką definicję zawiera art. 4 pkt 1 ustawy. Zakup prywatny, bez związku z działalnością, nie jest transakcją handlową w tym rozumieniu.
Przed naliczeniem rekompensaty sprawdź:
- czy umowa dotyczyła towaru lub usługi;
- czy klient zawarł ją w związku z działalnością;
- czy Twoja firma wykonała swoją część umowy;
- jaki termin zapłaty obowiązywał;
- czy pieniądze wpłynęły w terminie.
Samo wystawienie faktury przed wykonaniem usługi nie wystarcza do spełnienia tych warunków. Jeśli problemem jest niezapłacona faktura, zbierz również umowę i dowód wykonania zlecenia.
Kiedy można żądać rekompensaty, a kiedy jeszcze nie?
Prawo do rekompensaty powstaje wraz z prawem do odsetek wskazanych w ustawie. Nie musisz najpierw wzywać dłużnika do zapłaty.
| Sytuacja | Co wynika dla Twojej firmy? |
|---|---|
| Twoja firma wykonała usługę, a klient nie zapłacił w terminie | Powstaje podstawa do rekompensaty |
| Termin zapłaty jeszcze nie minął | Brakuje warunku opóźnienia |
| Twoja firma wystawiła fakturę, ale nie wykonała swojej części umowy | Sam dokument nie spełnia warunku wykonania umowy |
| Klient kupił towar prywatnie jako konsument | Zakup pozostaje poza opisaną definicją transakcji handlowej |
Rekompensata ma stałą kwotę, a poniesione koszty ponad nią można dodatkowo odzyskać w uzasadnionej wysokości.
Kiedy należy się 40 euro, a kiedy 70 lub 100 euro?
Wysokość rekompensaty zależy od wartości świadczenia pieniężnego, a nie od tego, jak długo trwa opóźnienie.
| Wartość świadczenia pieniężnego | Rekompensata |
|---|---|
| Do 5 000 zł włącznie | Równowartość 40 euro |
| Powyżej 5 000 zł, ale poniżej 50 000 zł | Równowartość 70 euro |
| Od 50 000 zł włącznie | Równowartość 100 euro |
Przy dokładnie 5 000 zł obowiązuje niższy próg, a przy dokładnie 50 000 zł — najwyższy.
Rekompensatę 70 euro może otrzymać także mała firma, jeśli wartość świadczenia mieści się we właściwym przedziale. O wysokości kwoty nie decyduje wielkość wierzyciela.
Jak obliczyć rekompensatę za koszty odzyskiwania należności?
Pomnóż właściwą kwotę w euro przez średni kurs Narodowego Banku Polskiego (NBP). Kurs musi pochodzić z dnia wskazanego w ustawie, a nie z dnia przygotowania wyliczenia.
Wymagalność oznacza, że nadszedł czas zapłaty należności. Użyj kursu ogłoszonego w ostatnim dniu roboczym miesiąca poprzedzającego miesiąc wymagalności świadczenia.
Aby wyliczyć kwotę:
- ustal wartość świadczenia pieniężnego;
- wybierz odpowiedni próg rekompensaty;
- sprawdź miesiąc wymagalności;
- odszukaj właściwy średni kurs euro;
- zapisz rachunek i źródło kursu w dokumentach.
Przykład przeliczenia na złote
Przykład (liczby poglądowe):
Twoja firma wystawiła 17 sierpnia fakturę na 4 000 zł, z terminem zapłaty 30 dni. Termin zapłaty przypada 16 września. Towar został dostarczony, a klient nie zapłacił do tego dnia.
Dla takiej wartości świadczenia właściwa jest rekompensata 40 euro. W przykładzie potrzebujesz kursu z ostatniego dnia roboczego sierpnia, zgodnie z ustawową zasadą. Przyjmijmy poglądowy kurs 4,30 zł za euro — to założenie rachunkowe, nie historyczne notowanie NBP.
40 euro × 4,30 zł/euro = 172 zł
| Pozycja | Kwota poglądowa |
|---|---|
| Należność z faktury | 4 000 zł |
| Rekompensata | 172 zł |
| Łącznie, bez odsetek | 4 172 zł |
Zapisz zastosowany kurs oraz numer tabeli NBP, aby klient mógł sprawdzić wyliczenie.
Jak naliczyć i zażądać rekompensaty?
Możesz przygotować notę obciążeniową, czyli dokument z żądaniem zapłaty dodatkowej kwoty. Ustawa nie wymaga noty ani wezwania. Pismo porządkuje rozliczenie i pomaga zachować dowody.
W nocie lub załączonym zestawieniu podaj:
- dane Twojej firmy i dłużnika;
- numer faktury, opis dostawy lub usługi i wartość świadczenia;
- termin zapłaty oraz informację o opóźnieniu;
- kwotę rekompensaty w euro i zastosowany kurs NBP;
- rachunek przeliczenia i kwotę żądaną w złotych;
- rachunek bankowy oraz termin wpłaty rekompensaty.
Zachowaj potwierdzenie wysłania i doręczenia dokumentu. Dołącz fakturę oraz dowód wykonania umowy, jeśli klient podważa należność.
Wzór wezwania do zapłaty rekompensaty 40 euro
Wzywam do zapłaty [kwota w złotych] tytułem rekompensaty za koszty odzyskiwania należności. Żądanie dotyczy opóźnienia w zapłacie za [opis dostawy lub usługi], potwierdzonej fakturą [numer].
Wyliczenie rekompensaty i zastosowany kurs euro znajdują się w załączonej nocie. Proszę o wpłatę do [data] na rachunek [numer rachunku].
Pełne wezwanie do zapłaty przygotujesz według osobnego wzoru. Powyższy fragment dotyczy wyłącznie rekompensaty.
Czy rekompensata 40 euro przysługuje od każdej faktury?
Nie automatycznie od każdej faktury: rekompensata przysługuje od transakcji handlowej. Dlatego sprawdź, jakie dostawy lub usługi dokumentują poszczególne faktury.
Przy większej liczbie faktur przygotuj zestawienie:
- jakiej dostawy lub usługi dotyczy dokument;
- z jakiej umowy wynika płatność;
- kiedy należało zapłacić i kiedy klient zapłacił;
- jak ustalono rekompensatę.
Czy od kwoty rekompensaty należą się odsetki?
Art. 10 określa samą rekompensatę, ale nie wskazuje zasad ani początku naliczania odsetek od niej.
Zasady dotyczące odsetek za opóźnienie od ceny towaru lub usługi opisujemy osobno.
Jak zaksięgować rekompensatę za koszty odzyskiwania należności?
Rekompensata to osobna kwota, którą Twoja firma ma otrzymać albo zapłacić. Trzymaj dokument z jej wyliczeniem obok faktury i potwierdzenia przelewu. Sposób zapisu w księgach i skutki podatkowe potwierdź z księgowym.
Kiedy przedawnia się roszczenie o rekompensatę 40 euro?
Pilnuj czasu na żądanie rekompensaty, bo roszczenie może się przedawnić. Po upływie terminu dłużnik może odmówić zapłaty, powołując się na przedawnienie.
Zapisz datę wymagalności oraz daty wysłanych pism. Terminy i wpływ podjętych działań na przedawnienie faktury omawiamy osobno.
Najczęściej zadawane pytania
Czy klient może wyłączyć rekompensatę w umowie?
Zapis wyłączający lub ograniczający ustawowe prawo do rekompensaty jest nieważny; wynika to z art. 13 ustawy. Zamiast takiego zapisu stosuje się przepisy ustawowe.
Czy wezwanie do zapłaty kwoty 40 euro jest skuteczne?
Rekompensata należy się bez wezwania, więc pismo nie jest warunkiem powstania prawa do niej. Wezwanie służy temu, by podać klientowi kwotę w złotych, zastosowany kurs i termin zapłaty.
Czy zapłata faktury po terminie usuwa prawo do rekompensaty?
Odsetki nalicza się od dnia wymagalności do dnia zapłaty, a prawo do rekompensaty powstaje wraz z prawem do odsetek. Spóźniona zapłata nie cofa więc już powstałego prawa do rekompensaty.
Czy można odzyskać koszty wyższe od rekompensaty?
Tak, możesz żądać zwrotu poniesionych, uzasadnionych kosztów odzyskania długu ponad kwotę rekompensaty. Zachowaj dokumenty potwierdzające te wydatki. Wyjaśnij również ich związek z konkretną należnością.
Czy można sprzedać rekompensatę 40 euro, na przykład w cesji wierzytelności?
Cesja wierzytelności to przeniesienie prawa do żądania zapłaty na inny podmiot. Roszczenia o rekompensatę nie można sprzedać ani przenieść, także przy sprzedaży faktury; zostaje ono przy wierzycielu.
Czy trzeba naliczać rekompensatę każdemu spóźnionemu klientowi?
Rekompensata należy się wierzycielowi. To on decyduje, czy jej żąda. Jeśli opóźnienia wracają, przeanalizuj również zatory płatnicze w swojej firmie.
Co stanie się po wysłaniu zgłoszenia
- Wybierasz kwotę i zostawiasz numerJeden formularz zamiast kilku wniosków. Bezpłatnie i bez zobowiązań.
- Zgłoszenie trafia do firm faktoringowychDo tych, które finansują faktury w podanej kwocie.
- Firmy oddzwaniają z warunkamiZwykle w kilka godzin, po godzinach — następnego dnia roboczego. Decyzję podejmujesz po rozmowie.
Źródła (1)
- Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Kancelaria Sejmu, ELI, 2013; tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1790. Wykorzystane przepisy: art. 4 pkt 1, art. 7, art. 10 oraz art. 13.