Przedawnienie faktury i należności handlowych — po ilu latach i jak je przerwać

Przedawnienie faktury zależy od umowy: dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą to 3 lata, o ile przepis szczególny nie mówi inaczej. Roszczenia ze sprzedaży w ramach przedsiębiorstwa sprzedawcy mają termin 2-letni. Termin liczysz od wymagalności, czyli chwili, gdy możesz żądać zapłaty.

Co oznacza przedawnienie należności między przedsiębiorcami?

Przedawnienie należności pozwala dłużnikowi odmówić zapłaty, chyba że zrzekł się zarzutu przedawnienia. Zarzut przedawnienia to powołanie się na upływ terminu jako obronę przed żądaniem zapłaty. Wierzytelność to Twoje prawo do otrzymania zapłaty.

W sporze między firmami dłużnik może podnieść ten zarzut (Kodeks cywilny, art. 117). Przed pozwem sprawdź umowę, termin płatności oraz późniejsze działania stron. Sama data wystawienia faktury nie wystarczy do oceny sprawy.

Wobec konsumenta przedawnienie wyklucza żądanie zapłaty, z wyjątkami ocenianymi przez sąd ze względów słuszności (art. 117¹ k.c.).

Co robić, gdy klient nie płaci, opisuje poradnik: niezapłacona faktura.

Po jakim czasie następuje przedawnienie faktury?

Przedawnienie roszczeń z faktury między przedsiębiorcami wynosi 2 lata dla sprzedaży w ramach przedsiębiorstwa sprzedawcy. Dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą obowiązują 3 lata, o ile przepis szczególny nie mówi inaczej (art. 118 k.c.).

Przy innych umowach sprawdź przepisy szczególne. Roszczenia z umowy o dzieło przedawniają się po 2 latach od oddania dzieła (art. 646 k.c.). Jeśli dzieła nie oddano, termin biegnie od dnia, w którym miało zostać oddane.

Roszczenia o wynagrodzenie za czynności wykonywane stale lub w ramach przedsiębiorstwa przedawniają się po 2 latach (art. 751 k.c.). Dotyczy to np. części roszczeń ze zleceń i usług.

Jak liczyć okres przedawnienia należności?

Bieg przedawnienia zaczyna się od wymagalności roszczenia, a nie automatycznie od wystawienia faktury (art. 120 k.c.). Wymagalność oznacza chwilę, od której możesz żądać zapłaty. Punktem wyjścia jest więc ustalenie, kiedy klient miał obowiązek zapłacić.

Wykonaj te kroki:

• Ustal rodzaj umowy. Sprawdź, czego dotyczyło zamówienie i co faktycznie wykonano.
• Sprawdź wymagalność. Porównaj umowę, zamówienie i termin płatności na fakturze.
• Dobierz okres przedawnienia. Zastosuj przepis dotyczący konkretnego roszczenia.
• Sprawdź koniec roku. Ta zasada obejmuje terminy wynoszące co najmniej 2 lata.
• Przejrzyj późniejsze zdarzenia. Uznanie długu albo czynność w postępowaniu sądowym mogą zmienić wynik obliczeń.

Jak wygląda obliczenie dla różnych roszczeń?

Przykład (liczby poglądowe): porównujemy faktury na 12 000 zł, wymagalne 15 marca 2024 roku. Zakładamy brak wpłat, odsetek oraz zdarzeń zmieniających bieg terminu.

To pokazuje, dlaczego przedawnienie należności z faktury nie zawsze następuje w rocznicę terminu płatności. Przy terminach krótszych niż 2 lata przesunięcie na koniec roku nie obowiązuje.

Czy późniejsze wystawienie faktury przesuwa przedawnienie?

Późniejsze wystawienie faktury nie daje swobody dowolnego przesuwania początku biegu przedawnienia. Gdy wymagalność zależy od Twojego działania, ustal, kiedy zapłata stałaby się wymagalna, gdybyś podjął to działanie najwcześniej, jak to możliwe.

Przy zaległym fakturowaniu sprawdź także datę wykonania umowy i warunki rozliczeń. Sam nowy dokument nie rozstrzyga, ile czasu pozostało na dochodzenie zapłaty.

Co przerywa bieg przedawnienia, a co go nie przerywa?

Bieg przedawnienia przerywa uznanie długu przez dłużnika lub czynność przed sądem albo organem rozpoznającym takie sprawy lub egzekwującym roszczenia (art. 123 k.c.). Czynność musi bezpośrednio służyć dochodzeniu, ustaleniu, zabezpieczeniu albo odzyskaniu należności.

Samo wezwanie do zapłaty nie przerywa biegu: wskazany przepis wymienia czynności przed sądem lub organem oraz uznanie roszczenia. Zachowaj dokumenty, które pozwalają ustalić, jakiej należności dotyczyły działania stron.

Czy mediacja przerywa przedawnienie?

Mediacja nie przerywa przedawnienia, lecz zawiesza jego bieg na czas jej trwania, co do roszczeń objętych umową o mediację (art. 121 k.c.). Zawezwanie do próby ugodowej również zawiesza bieg dla roszczeń objętych wnioskiem, na czas postępowania pojednawczego. Przy przerwaniu termin liczy się od nowa, przy zawieszeniu stoi i potem biegnie dalej.

Co dzieje się po przerwaniu biegu?

Po przerwaniu termin biegnie od nowa (art. 124 k.c.). Jeśli przerwanie wynika z czynności w postępowaniu, nowy bieg czeka na jego zakończenie.

Po upływie terminu dłużnik może zrzec się zarzutu przedawnienia. Zrzeczenie dokonane przed upływem terminu jest nieważne.

Jaki termin obowiązuje po wyroku lub ugodzie?

Roszczenie potwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu, np. wyrokiem, albo ugodą sądową przedawnia się po 6 latach (art. 125 k.c.). Ten sam termin obejmuje roszczenie z ugody przed mediatorem, którą zatwierdził sąd.

Świadczenia okresowe to płatności, które powtarzają się w czasie. Jeśli orzeczenie lub ugoda obejmuje takie płatności należne w przyszłości, ich termin wynosi 3 lata.

Co zrobić z należnościami przedawnionymi w księgach?

Sposób ujęcia przedawnionej należności zależy od rodzaju ksiąg oraz zasad rachunkowości i podatków, których ta strona nie omawia. Zachowaj podstawę obliczenia terminu oraz dokumenty o działaniach wobec klienta. Zapisy w księgach i skutki podatkowe ustal z księgowym.

Czy faktoring albo sprzedaż wierzytelności zmienia termin?

Przelew, czyli przeniesienie prawa do zapłaty przy faktoringu lub sprzedaży wierzytelności, nie figuruje wśród przyczyn przerwania biegu przedawnienia. Dłużnik może bronić się wobec nabywcy zarzutami, które miał wobec zbywcy w chwili otrzymania wiadomości o przelewie (art. 513 k.c.).

Najczęściej zadawane pytania