Faktoring niepełny (z regresem) — na czym polega i kiedy się opłaca

Faktoring niepełny pozwala dostać pieniądze z faktury wcześniej, ale ryzyko braku zapłaty zostaje po Twojej stronie. Jeśli klient nie zapłaci, zwracasz firmie faktoringowej otrzymaną zaliczkę zgodnie z umową. Zanim go wybierzesz, sprawdź, czy poradzisz sobie ze zwrotem zaliczki.

Co to jest faktoring niepełny?

Faktoring niepełny to finansowanie faktur bez przejęcia ryzyka, że odbiorca nie będzie miał pieniędzy na zapłatę. Pieniądze otrzymujesz wcześniej, lecz nadal odpowiadasz wobec firmy finansującej za rozliczenie zaliczki.

W umowie spotkasz nazwy uczestników tej usługi:

• Faktor — firma, która finansuje Twoje faktury.
• Faktorant — Twoja firma, która korzysta z finansowania.
• Dłużnik — Twój klient, który ma zapłacić fakturę.

Przekazujesz faktorowi prawo do otrzymania zapłaty od klienta. To prawo nazywa się wierzytelnością, a jego przekazanie — cesją.

Faktoring niepełny występuje też pod nazwami faktoring niewłaściwy, faktoring zwrotny oraz faktoring bez przejęcia ryzyka. Wszystkie nazwy znaczą to samo; szczegóły zależą od umowy. Według Głównego Urzędu Statystycznego (GUS, badanie działalności faktoringowej za 2011 r.) klient odpowiada za wypłacalność dłużnika, a faktor może żądać zwrotu wypłaconej zaliczki.

W faktoringu pełnym faktor przejmuje ryzyko niewypłacalności klienta, a wierzytelność przechodzi na niego ostatecznie. W niepełnym przy braku zapłaty wierzytelność wraca do Ciebie wraz z obowiązkiem zwrotu pieniędzy. Na stronie faktoringu pełnego znajdziesz tabelę różnic.

Pozostałe rodzaje faktoringu opisują także inne cechy usługi, na przykład kierunek finansowania lub sposób kontaktu z klientem.

Jak działa faktoring z regresem?

Faktoring niepełny z regresem przyspiesza wpływ pieniędzy z wystawionej faktury. Rozliczenie zależy od tego, czy klient zapłaci zgodnie z warunkami umowy.

Jak to działa krok po kroku:

• Wystawiasz fakturę z odroczonym terminem płatności.
• Przekazujesz faktorowi fakturę i wymagane dokumenty sprzedaży.
• Faktor ocenia transakcję oraz jej uczestników.
• Po akceptacji otrzymujesz zaliczkę, czyli część kwoty faktury.
• Wpłata klienta pozwala rozliczyć finansowanie i pozostałą kwotę, z uwzględnieniem opłat.
• Brak zapłaty może uruchomić obowiązek zwrotu zaliczki.

W faktoringu niepełnym ryzyko braku zapłaty zostaje u Ciebie także po wypłacie zaliczki.

Sposób ujęcia faktoringu w bilansie, czyli zestawieniu majątku i zobowiązań firmy, zależy od umowy; usunięcie wierzytelności z ksiąg nie jest automatyczne. Zasady ustal z księgowym; szczegóły opisuje poradnik o księgowaniu faktoringu.

Co to jest regres w faktoringu?

Regres w faktoringu to żądanie, aby Twoja firma zwróciła otrzymaną zaliczkę, gdy klient nie zapłaci. Warunki tego zwrotu określa umowa z faktorem.

Prawo regresu pozwala faktorowi zwrócić się po pieniądze do Ciebie, zamiast czekać wyłącznie na dłużnika. Do zaliczki mogą dojść opłaty przewidziane w umowie.

Za to, że należność Ci przysługuje, odpowiadasz zawsze; za wypłacalność klienta w chwili przelewu — tylko w zakresie przyjętym w umowie (Kodeks cywilny, art. 516). Zapytaj też, jak umowa traktuje faktury objęte reklamacją.

Według Tomasza Barona (2015) odpowiedzialność jest pomocnicza i gwarancyjna: sięga otrzymanej kwoty z odsetkami, a nie pełnej szkody. W tym ujęciu żądanie zwrotu staje się wymagalne dopiero po wykazaniu niewypłacalności dłużnika. Dowodem może być postanowienie sądu o upadłości lub zawiadomienie komornika o bezskutecznej egzekucji.

Sprawdź więc w umowie, czy zwrot zaliczki zależy od samego braku zapłaty, czy od wykazania niewypłacalności.

Kiedy faktor może zażądać zwrotu zaliczki?

Moment regresu zależy od umowy z faktorem. Sama nazwa usługi nie określa, jak długo możesz korzystać z pieniędzy po terminie płatności faktury.

Rozróżnij moment, gdy faktor może zażądać zwrotu, od terminu samej spłaty. Ustal też, czy dostaniesz wezwanie, czy obowiązek powstanie automatycznie.

Powrót prawa do zapłaty od faktora do Twojej firmy to cesja zwrotna. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić, aby do niej doszło.

Przy opóźnieniu skontaktuj się z faktorem, zanim nadejdzie termin zwrotu. Jeśli uzgodnicie przedłużenie finansowania, poproś o potwierdzenie warunków i opłat.

Jak wygląda rozliczenie regresu? Przykład liczbowy

Przy regresie rozliczasz otrzymaną zaliczkę oraz należne opłaty. Kwota faktury i kwota do zwrotu nie muszą być takie same.

Przykład (liczby poglądowe):

Przyjmujemy, że podane opłaty są pełnymi kwotami do zapłaty i płacisz je osobno przy rozliczeniu. Klient nie wpłaca żadnej części należności.

Ile dostajesz na początku?

Zaliczka wynosi:

50 000 zł × 80% = 40 000 zł.

Tyle wpływa na rachunek Twojej firmy. Pozostałe 10 000 zł to w tym przykładzie niewypłacona część wartości faktury.

Ile oddajesz przy regresie?

W przykładzie zakładamy, że klient nie płaci w terminie ani podczas kolejnych 30 dni. Zgodnie z przykładową umową zwracasz zaliczkę i płacisz opłaty:

• Zwrot zaliczki: 40 000 zł.
• Prowizja: 50 000 zł × 1% = 500 zł.
• Opłata za opóźnienie: 40 000 zł × 0,2% = 80 zł.

Łącznie do rozliczenia: 40 000 zł + 500 zł + 80 zł = 40 580 zł.

Koszt usługi wynosi 580 zł. Pozostałe 40 000 zł to zwrot wcześniej otrzymanych pieniędzy, a nie dodatkowa opłata.

Pozostałe 10 000 zł to część faktury, której faktor nie wypłacił. W tym przykładzie kwota ta nie wpływa do nikogo, bo klient nie zapłacił.

Zakładamy też cesję zwrotną po rozliczeniu; Twoja firma nadal może wtedy żądać od klienta 50 000 zł z przykładowej faktury.

Dlaczego faktoring z regresem bywa tańszy?

Faktoring z regresem bywa tańszy, bo faktor nie przejmuje ryzyka niewypłacalności klienta, lecz koszt zależy od oferty. Porównując warunki, sprawdź jednak, ile kosztuje faktoring łącznie z opłatami naliczanymi po terminie.

Czy faktoring z regresem dostanie młoda lub mała firma?

Krótka historia firmy lub mniejsze obroty nie muszą wykluczać finansowania z regresem. Flexidea oferuje finansowanie pojedynczych faktur także nowym firmom.

Według Michała Pokrywy (Almanach Polskiego Związku Faktorów, 2020) mikrofaktoring, czyli finansowanie pojedynczych faktur małych firm, to produkt z regresem. W opisie dotyczącym około 2018 r. zwykle wymagał 12 miesięcy działalności i przyjmował faktury w złotych, płatne do 90 dni.

Ten model bywa łatwiej dostępny, ponieważ faktor nie musi obejmować klienta ochroną przed niewypłacalnością. Nadal sprawdza jednak faktury, ich płatników oraz możliwość rozliczenia finansowania przez Twoją firmę.

Przy małej skali działalności zapytaj:

• Czy możesz zgłaszać tylko wybrane faktury?
• Czy ponosisz opłaty także wtedy, gdy nie korzystasz z pieniędzy?
• Jakich dokumentów potrzebuje faktor przy krótkiej historii działalności?

Jeśli dopiero zaczynasz, sprawdź faktoring dla nowych firm. Przy niewielkiej skali sprzedaży pomocny będzie też poradnik o faktoringu dla małych firm.

Jak ograniczyć ryzyko regresu?

Ryzyko regresu ograniczysz, dobierając klientów, kwoty i terminy do możliwości swojej firmy. Najwięcej możesz zrobić jeszcze przed przekazaniem faktury do finansowania.

Sprawdzaj klienta i dokumenty sprzedaży

Oceń, czy klient płaci terminowo i czy jego sytuacja się nie pogarsza. Sprawdź aktualne dane firmy oraz dostępne informacje o zaległościach.

Zbieraj potwierdzenia dostawy, odbioru usługi i uzgodnionych warunków. Dzięki temu łatwiej wyjaśnisz, czy brak wpłaty wynika z problemów finansowych, czy sporu.

Sygnałem ostrzegawczym jest zmiana zachowania stałego odbiorcy. Zwróć uwagę na częstsze opóźnienia, niejasne odpowiedzi i prośby o kolejne przesunięcia płatności.

Ustal własny limit dla odbiorcy

Własny limit to maksymalna suma niezapłaconych faktur, na którą zgadzasz się u danego klienta. Powiąż go z kwotą zaliczek, którą możesz zwrócić bez zatrzymania działalności.

Rozłożenie sprzedaży między różnych klientów zmniejsza skutki problemów pojedynczej firmy.

Sprawdź ochronę ubezpieczeniową

Osobne ubezpieczenie należności może ograniczyć stratę, jeśli brak zapłaty mieści się w warunkach polisy. Sprawdź zakres ochrony oraz to, czy odszkodowanie wpłynie przed terminem zwrotu zaliczki.

Reaguj na opóźnienia

Sprawdzaj płatności na bieżąco, zamiast czekać na wezwanie od faktora. Szybki kontakt z klientem pomaga wykryć błąd w przelewie lub spór dotyczący faktury.

Przekazuj faktorowi informacje o reklamacjach, korektach i obietnicach zapłaty.

Kiedy faktoring niepełny się opłaca?

Faktoring niepełny ma sens, gdy korzyść z wcześniejszej gotówki przewyższa koszt, a ryzyko zwrotu jest dla firmy akceptowalne. Najlepiej oceniać go na konkretnych fakturach, zamiast patrzeć wyłącznie na stawkę prowizji.

Wcześniejsze pieniądze mogą pozwolić kupić materiał do kolejnego zlecenia albo uzyskać rabat od dostawcy. Porównaj tę korzyść z pełnym kosztem finansowania.

Wybierając faktoring z prawem regresu, przygotuj plan na sytuację, w której odbiorca spóźni się z zapłatą. Uwzględnij wtedy raty, wynagrodzenia, podatki oraz zakupy potrzebne do dalszej pracy.

Dobrym punktem wyjścia są bezsporne faktury od odbiorców z przewidywalną historią płatności. Przy kliencie, którego wypłacalność budzi wątpliwości, najpierw oceń bezpieczeństwo samej sprzedaży.

Przed podpisaniem poproś faktora o przykładowe rozliczenie niezapłaconej faktury. Powinno pokazywać datę regresu, kwotę zwrotu, wszystkie opłaty i zasady dalszego odzyskiwania długu.

Najczęściej zadawane pytania