Faktoring dla branży medycznej — finansowanie faktur placówek i lekarzy

Faktoring dla branży medycznej pozwala wcześniej otrzymać pieniądze za usługi lub dostawy z odroczoną płatnością. Mogą z niego korzystać lekarze prowadzący działalność, placówki medyczne oraz dostawcy szpitali. Gdy płaci samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej (SPZOZ), faktoring wymaga zgody instytucji, która go utworzyła.

Kiedy pomaga faktoring dla branży medycznej?

Faktoring pomaga, gdy Twoja firma wykonała usługę lub dostawę, ale nadal czeka na zapłatę. Firma faktoringowa, czyli faktor, wypłaca wcześniej ustaloną część należności. Dzięki temu możesz pokryć bieżące wydatki bez czekania na przelew odbiorcy faktury.

Wierzytelność to prawo do otrzymania zapłaty. Przeniesienie tego prawa na faktora nazywamy cesją. Odbiorca faktury, który ma zapłacić, jest w tej relacji dłużnikiem.

Najważniejsze jest, kto ma zapłacić fakturę. Szerszy przewodnik wyjaśnia, dla kogo faktoring może być przydatny.

Z czego finansowane są szpitale?

Źródła wpływów szpitala zależą od jego formy prawnej i zakresu działalności. Według danych ankietowych Ministerstwa Zdrowia zobowiązania wymagalne wszystkich SPZOZ w kraju wyniosły 5,07 mld zł na koniec I kwartału 2026 r..

Zobowiązania wymagalne to takie, których termin zapłaty już minął. Według Ministerstwa Zdrowia łączne zobowiązania SPZOZ wzrosły z 7,5 mld zł w III kw. 2003 r. do 30,2 mld zł w I kw. 2026 r.. To dane dla całego sektora SPZOZ, a nie ocena konkretnego szpitala.

Jakie są metody finansowania szpitali?

Faktoring nie finansuje samego szpitala; tak zwany faktoring szpitali oznacza tutaj finansowanie faktur dostawców szpitala.

Pieniądze otrzymuje dostawca, a nie sam szpital. Szpital pozostaje odbiorcą faktury za sprzęt, leki lub usługi.

Odrębnym tematem przy współpracy z samorządami jest faktoring samorządowy.

Czym różnią się należności od NFZ i od szpitala?

Należność od szpitala to zapłata dla lekarza lub dostawcy; przy SPZOZ obowiązuje opisana niżej zgoda na zmianę wierzyciela. Należność od NFZ to osobna relacja — możliwość i warunki jej finansowania ustalasz z wybranym faktorem.

Według ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej NFZ płaci za poprzedni miesiąc w ciągu 5 dni roboczych od dostarczenia dokumentów rozliczeniowych przez świadczeniodawcę. Za zapłatę po tym terminie świadczeniodawcy przysługują odsetki ustawowe. NFZ może wstrzymać całość lub część płatności przy niekompletnych lub nieprawidłowych dokumentach rozliczeniowych; wypłaca ją w ciągu 5 dni roboczych po ich uzupełnieniu.

Kiedy potrzebna jest zgoda podmiotu tworzącego szpital?

Zmiana wierzyciela SPZOZ wymaga wcześniejszej zgody podmiotu tworzącego (art. 54 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej). Podmiot tworzący to organ, który utworzył zakład.

Podmiot tworzący może wydać zgodę albo jej odmówić. Ocenia potrzebę ciągłości leczenia, sytuację finansową zakładu oraz jego wynik finansowy za poprzedni rok.

Według badania Stratera MED, cytowanego przez Związek Przedsiębiorców i Pracodawców, w 2015 r. dokonano zaledwie około 100 cesji wierzytelności wobec SPZOZ. Najczęstszym powodem niewydania zgody przez podmiot tworzący był „brak potrzeby”.

Zgodę wydaje podmiot tworzący, który przed decyzją zasięga opinii kierownika zakładu. Czynność dokonana bez wymaganej zgody jest nieważna (art. 54 ust. 6 tej ustawy).

Przepis obejmuje zmianę wierzyciela zakładu, czyli osoby, której zakład ma zapłacić — na przykład lekarza lub dostawcy.

Jeśli odbiorca faktury nie jest SPZOZ, ten wymóg zgody go nie dotyczy. Cesję nadal mogą ograniczać ustawa, umowa lub charakter zobowiązania (Kodeks cywilny, art. 509); wyjaśnia to poradnik zgoda kontrahenta na faktoring.

Sąd Najwyższy objął wymogiem zgody faktoring i inne czynności prowadzące do zmiany wierzyciela (V CSK 301/15). Dotyczy to także poręczenia, czyli zobowiązania do spłaty cudzego długu. Przed podpisaniem umowy dotyczącej należności od SPZOZ potwierdź rozwiązanie z doradcą prawnym.

Jak działa faktoring dla lekarzy i prywatnych placówek?

Faktoring dla lekarzy może pomóc przy fakturach wystawianych szpitalom lub przychodniom z odroczonym terminem. Dotyczy to współpracy B2B, czyli między firmami. Lekarz prowadzi wtedy działalność i rozlicza wykonaną pracę z placówką.

Jeśli wystawiasz faktury SPZOZ, zmiana wierzyciela wymaga zgody podmiotu tworzącego; bez niej czynność jest nieważna.

Przed zgłoszeniem faktury sprawdź, czy odbiorca faktury zaakceptował jej podstawę. Może nią być rozliczenie dyżurów, konsultacji albo wykonanych zabiegów. Kontrakt może też przewidywać pomniejszenie zapłaty, na przykład o kary umowne.

Prywatna placówka może mieć należności od firm kupujących usługi medyczne. Przy odroczonej płatności również może szukać finansowania takich faktur.

Co sprawdzić przy faktoringu wierzytelności szpitalnych za sprzęt i leki?

Przy faktoringu dla firm medycznych liczą się odbiór towaru, warunki płatności i wymagane zgody. Do rozmowy przydadzą się umowa, faktura oraz potwierdzenie dostawy.

Według Coface Poland Payment Survey średnie opóźnienie płatności w polskim sektorze farmaceutycznym spadło z 47,7 dnia w 2024 r. do 42,0 dni w 2025 r.. W tym badaniu średnia dla gospodarki za 2025 r. wyniosła 53,5 dnia. Dane dotyczą sektora farmaceutycznego ogółem, a nie płatności szpitali.

Dokumenty powinny wskazywać zgodne kwoty, odbiorcę faktury i zakres zamówienia. Zwroty, reklamacje lub korekty mogą zmienić kwotę należną za dostawę.

Potwierdź również, czy osoby składające zamówienie rzeczywiście reprezentują szpital. W sporze firmy korzystającej z faktoringu z faktorem sąd uznał, że firma przyczyniła się w 50% do szkody. Nie sprawdziła, czy osoba podszywająca się pod szpital może go reprezentować (Sąd Okręgowy w Warszawie, 01.09.2021, XXIII Ga 914/21).

BFF Polska ma w ofercie faktoring dla dostawców sektora publicznego i ochrony zdrowia. INDOS ma w danych rodzaj oznaczony jako „dla szpitali”. To przykłady, nie rekomendacje; warunki trzeba sprawdzić w ofercie danej firmy.

Ile kosztuje finansowanie faktur medycznych?

Koszt faktoringu wynika z oferty i umowy, a nie z samego określenia „branża medyczna”.

Zapytaj faktora:

• Ile wynosi całkowity koszt finansowania tej faktury?
• Czy opłatę liczy od kwoty faktury, czy od wypłaconych pieniędzy?
• Za jaki okres nalicza koszt?
• Czy pobiera opłaty również wtedy, gdy nie przekazujesz faktur?
• Ile kosztuje obsługa opóźnienia lub korekty?
• Czy wskazana suma obejmuje wszystkie opłaty?

Przykład (liczby poglądowe):

Lekarz wystawia prywatnej przychodni fakturę za wykonane usługi. Przyjmujemy następujące założenia:

• kwota faktury do zapłaty: 20 000 zł;
• termin płatności: 60 dni;
• zaliczka: 90% kwoty faktury;
• łączna opłata za cały okres: 2% kwoty faktury;
• dodatkowe opłaty: brak.

Zakładamy terminową zapłatę przez prywatną przychodnię. Faktor potrąca całą opłatę przy wypłacie zaliczki.

W tym przykładzie wcześniejszy dostęp do pieniędzy kosztuje 400 zł. Stawka jest wyłącznie założeniem obliczeniowym, nie ofertą rynkową.

Co przygotować przed wysłaniem wniosku?

Do rozmowy przydadzą się dokumenty potwierdzające, komu przysługuje zapłata, za co i w jakim terminie. Zakres dokumentów ustalisz z wybranym faktorem.

Pomocna będzie taka lista:

• umowa z odbiorcą faktury wraz z aneksami;
• faktura albo właściwy dokument rozliczeniowy;
• potwierdzenie wykonanej usługi lub odebranej dostawy;
• informacje o reklamacjach, korektach i zaległych płatnościach;
• dokumenty wymaganych zgód, jeśli dotyczą transakcji;
• dane odbiorcy faktury pozwalające ustalić jego formę prawną.

Umowa określa również, kto ponosi skutki braku zapłaty. Regres oznacza obowiązek zwrotu finansowania w sytuacjach opisanych w umowie, zwłaszcza gdy odbiorca faktury nie płaci. Poproś o wskazanie momentu, w którym taki obowiązek powstaje.

Najczęściej zadawane pytania