Faktoring a komornik — czy komornik może zająć wierzytelności przekazane do faktoringu?

Faktor, czyli firma finansująca faktury, może bronić nabytej należności w sądzie, jeśli zajęcie narusza jego prawa. W poradniku „faktoring a komornik” rozróżniamy zajęcie faktury, należnej wypłaty finansowania oraz rachunku bankowego. Sprawdź, kto otrzymał pismo i czego ono dotyczy.

Co to jest zajęcie wierzytelności?

Zajęcie wierzytelności to objęcie egzekucją prawa do zapłaty, na przykład za wykonaną usługę. Komornik zawiadamia firmę objętą egzekucją o zakazie odbierania zapłaty i rozporządzania należnością (Kodeks postępowania cywilnego, dalej: k.p.c., art. 896 § 1). Komornik wzywa płatnika do przekazania należności komornikowi lub na rachunek depozytowy Ministra Finansów.

Egzekucję prowadzi komornik sądu właściwości ogólnej firmy objętej egzekucją, a gdy brak podstaw jej ustalenia — osoby zobowiązanej wobec firmy (art. 895 § 1 k.p.c.).

Co to znaczy dłużnik zajętej wierzytelności?

Klient ma zapłacić Twojej firmie za fakturę. Gdy komornik zajmuje tę należność, klient występuje jako „dłużnik zajętej wierzytelności”. Przy zajęciu należnej wypłaty finansowania tę rolę może pełnić faktor.

To inne pojęcie niż dłużnik, przeciwko któremu komornik prowadzi egzekucję. Twój klient może terminowo płacić wszystkie zobowiązania, a mimo to otrzymać takie pismo. Powodem są wtedy długi Twojej firmy, nie jego własne zaległości.

Faktoring a komornik: czy komornik może zająć faktoring?

Komornik zajmuje wierzytelność, czyli prawo do zapłaty. Przy fakturze sprawdź, kto ma prawo do zapłaty i jakie dokumenty to potwierdzają.

Cesja wierzytelności oznacza przeniesienie prawa do zapłaty na inny podmiot. W faktoringu Twoja firma przekazuje je faktorowi.

Zgoda klienta nie jest potrzebna, chyba że przeszkadza temu ustawa, zapis umowy lub charakter zobowiązania (Kodeks cywilny, art. 509). Sprawdź więc w dokumentach, czy cesja objęła wskazaną fakturę.

Co zmienia cesja dokonana przed zajęciem?

„Przed zajęciem” oznacza tu czas przed doręczeniem wezwania klientowi, który ma zapłacić fakturę.

Jeśli faktor wcześniej skutecznie nabył należność, prawo do zapłaty należy do niego. Gdy zajęcie narusza jego prawa, może żądać zwolnienia należności od egzekucji w sądzie. Takie żądanie składa się w sądzie w drodze powództwa.

Warto mieć dokumenty, z których widać, że cesja objęła konkretną należność. Przygotuj umowę oraz dokumenty, z których widać, że ta faktura była objęta cesją.

Co zmienia cesja dokonana po zajęciu?

Komornik zawiadamia firmę objętą egzekucją, że nie wolno jej rozporządzać zajętą wierzytelnością. Do skutków zajęcia wierzytelności stosuje się odpowiednio art. 885 k.p.c., dotyczący wynagrodzenia (art. 902 k.p.c.). Cesja dokonana po zajęciu jest więc nieważna wobec wierzyciela egzekwującego, czyli tego, który dochodzi zapłaty przez komornika.

Skutki cesji w Twojej sprawie omów z prawnikiem.

Kiedy zajęcie wierzytelności jest skuteczne?

Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia wezwania dłużnikowi zajętej wierzytelności, czyli klientowi, który ma zapłacić fakturę (art. 900 k.p.c.). Jeśli tę samą należność zajmują komornik i organ administracyjny, mowa o zbiegu egzekucji. Przy zgłaszaniu takiego zbiegu podaje się daty doręczeń zawiadomień.

Przygotuj:

• wezwanie komornika wraz z dowodem doręczenia;
• umowę określającą zasady przejścia należności;
• zestawienie faktur objętych cesją;
• korespondencję dotyczącą zawiadomienia klienta o cesji.

Odróżnij zawiadomienie o cesji od zawiadomienia o zajęciu. Pierwsze informuje o zmianie wierzyciela, czyli osoby uprawnionej do zapłaty. Drugie dotyczy egzekucji.

Dopóki Twoja firma nie zawiadomi klienta o cesji, jego zapłata Twojej firmie jest skuteczna wobec faktora. Wyjątek zachodzi wtedy, gdy klient w chwili zapłaty już wiedział o przelewie.

Co oznacza zawiadomienie o zajęciu wierzytelności?

Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności oznacza inne obowiązki dla firmy objętej egzekucją niż wezwanie skierowane do płatnika. Komornik kieruje pisma do stron pełniących różne role:

• Firma objęta egzekucją dostaje zawiadomienie o zakazie odbierania świadczeń i rozporządzania zajętą wierzytelnością.
• Płatnik zajętej należności, np. klient lub faktor, otrzymuje wezwanie, by nie płacić firmie objętej egzekucją. Należność ma przekazać komornikowi lub na rachunek depozytowy Ministra Finansów.

Gdy czytasz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej, sprawdź w piśmie:

• przeciwko komu toczy się egzekucja;
• jaką należność komornik zajmuje;
• do jakiej kwoty sięga zajęcie;
• kto ma odpowiedzieć i przekazać pieniądze;
• jaki numer sprawy podać w korespondencji.

Jeśli to Twoja firma jest objęta egzekucją, a pismo dotyczy należności wcześniej przekazanej faktorowi, przygotuj dokumenty cesji. Wskaż konkretne faktury i faktora, który zgłasza prawo do zapłaty.

Jak odpowiedzieć na zajęcie wierzytelności przez komornika?

Komornik wzywa dłużnika zajętej wierzytelności do złożenia oświadczenia w ciągu tygodnia (art. 896 § 2 k.p.c.). W tej części chodzi o klienta, który dostał wezwanie dotyczące długu wobec Twojej firmy.

W odpowiedzi klient powinien wskazać:

• Czy należność istnieje i w jakiej wysokości. Przy odmowie zapłaty podaje przyczynę.
• Czy inne osoby zgłaszają prawa do należności. Dotyczy to także praw zgłaszanych przez faktora.
• Czy toczyła się lub toczy sprawa dotycząca tej należności. Wskazuje sąd albo organ prowadzący sprawę.
• Czy należność objęto inną egzekucją. Podaje, jakich roszczeń ona dotyczy.

Do odpowiedzi klient powinien dodać numer sprawy, dane firmy i osoby podpisującej pismo. Warto zachować kopię odpowiedzi, załączników i dowód wysłania.

Jak opisać wcześniejszą cesję w odpowiedzi?

Klient powinien wskazać faktora, który zgłasza prawa do należności. Może dołączyć otrzymane zawiadomienie o cesji i korespondencję dotyczącą płatności.

Twoja firma oraz faktor mogą uzupełnić te informacje o umowę i dokumenty wskazujące faktury objęte cesją. Jeśli klient już zapłacił, powinien wskazać odbiorcę i dołączyć potwierdzenie płatności.

Umowa faktoringu a zajęcie wierzytelności — co robią strony?

Klient, faktor i Twoja firma powinni ustalić, co kiedy się stało, oraz wymienić dostępne dokumenty. Każda strona ma jednak inną rolę.

Umowa faktoringu pozwala sprawdzić zasady nabycia należności i rozliczenia finansowania. Twoja firma występuje w niej jako faktorant, czyli firma przekazująca faktury faktorowi.

Jak faktor może bronić nabytej należności?

Faktor może żądać w sądzie zwolnienia zajętej należności od egzekucji, jeśli zajęcie narusza jego prawa (art. 841 k.p.c.). Chodzi o ochronę prawa, które nabył od Twojej firmy.

Pozew to osobny krok. Faktor ma na niego miesiąc od dnia dowiedzenia się o naruszeniu prawa, chyba że przepis odrębny przewiduje inny termin.

Pozew kieruje przeciw wierzycielowi, na którego rzecz toczy się egzekucja. Pozywa także faktoranta, czyli firmę objętą egzekucją, jeśli ta zaprzecza jego prawu.

Co to jest zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego?

To zajęcie dotyczy pieniędzy na rachunku firmy, a nie faktury wystawionej klientowi. Czy wypłata od faktora będzie dostępna, wyjaśni zakres zajęcia.

Zajęcie następuje z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zakazie wypłat z rachunku (art. 890 § 1 k.p.c.). Obejmuje też późniejsze wpłaty na ten rachunek oraz kwoty wpłacone na inny rachunek otwarty po zajęciu.

Przed wypłatą zapytaj bank i komornika, jak zakres zajęcia wpłynie na dostęp do pieniędzy. Uzgodnij też z faktorem rachunek, na który ma trafić finansowanie.

Czy komornik może zająć wypłatę jeszcze u faktora?

Zajęcie może dotyczyć również należności Twojej firmy wobec faktora. W takim układzie faktor jest dłużnikiem zajętej wierzytelności, bo to on ma wypłacić należną kwotę. Chodzi o należną wypłatę finansowania lub inne rozliczenie, a nie o zapłatę za przejętą fakturę.

Jak zajęcie konta wpływa na dostępną gotówkę?

Zajęcie rachunku może sprawić, że pieniądze z faktoringu będą niedostępne.

Przykład (liczby poglądowe):

Firma wystawiła fakturę na 20 000 zł, płatną za 30 dni. Zakładamy, że faktor skutecznie nabył należność przed zajęciem.

Przyjmujemy poglądowo zaliczkę w wysokości 90% wartości faktury i opłatę równą 1% wartości faktury. Zaliczka to wypłata przed zapłatą klienta. Opłata pomniejsza zaliczkę; zakładamy brak innych opłat.

Jeśli zajęcie rachunku obejmuje ten wpływ, kwota 17 800 zł może być niedostępna.

Czy firma z zajęciem komorniczym dostanie faktoring?

Firma z zajęciem może ubiegać się o finansowanie, ale decyzję podejmuje faktor po ocenie sprawy. Warunki opisujemy w poradniku o faktoringu dla zadłużonych.

Najczęściej zadawane pytania