W literaturze faktoring powierniczy to odmiana z udziałem dodatkowego podmiotu — banku faktoranta (faktorant to Twoja firma). Bank upoważnia faktora, czyli firmę faktoringową, do usług faktoringowych i ściągania należności od dłużnika — klienta, który ma zapłacić fakturę. Faktor zarządza wierzytelnościami — prawami do zapłaty — lecz nie przejmuje ryzyka niewypłacalności klienta.
Sąd Apelacyjny w Warszawie ocenił faktoring powierniczy w wyroku z 12 marca 2018 r. (VI ACa 1629/17). Uznał taką umowę za czynność wymagającą zgody podmiotu tworzącego przy zmianie wierzyciela zakładu opieki zdrowotnej. Zakres takiej umowy sprawdź w jej treści.
Co oznacza faktoring powierniczy w umowie?
Zakres zadań faktora sprawdź w samej umowie. Należności to pieniądze, które klienci mają zapłacić Twojej firmie.
Sprawdź, czy faktor, czyli firma faktoringowa, działa w Twoim imieniu. Zapytaj też, czy przejmuje prawo do żądania zapłaty. Takie przeniesienie prawa to cesja.
Według opisu w literaturze faktor zarządza tu wierzytelnościami i nie przejmuje ryzyka niewypłacalności klienta. Dlatego jego uprawnienia i zakres usług potwierdź w umowie.
Faktoring pełny według literatury łączy przejęcie ryzyka, finansowanie i usługi. Główny Urząd Statystyczny (GUS) rozróżnia odpowiedzialność za wypłacalność dłużnika następująco:
| Wariant | Kto ponosi ryzyko? |
|---|---|
| Z regresem | Klient faktora odpowiada za wypłacalność dłużnika. Faktor może żądać od klienta zwrotu wypłaconej zaliczki. |
| Bez regresu | Faktor bezzwrotnie przejmuje ryzyko wypłacalności dłużnika. |
Osobno zapytaj o informowanie klienta. W faktoringu cichym dłużnik nie wie o cesji i płaci pierwotnemu wierzycielowi, który przekazuje środki faktorowi. Pierwotny wierzyciel to Twoja firma, która sprzedała towar lub usługę.
Szerszy podział usług opisujemy na stronie rodzaje faktoringu.
Czym jest rachunek powierniczy?
Rachunek powierniczy to pojęcie z Prawa bankowego, opisane w art. 59. Jest odrębne od opisu faktoringu powierniczego w literaturze. Sprawdź, czy Twoja umowa w ogóle przewiduje taki rachunek.
Na rachunku gromadzi się wyłącznie środki powierzone jego posiadaczowi przez inną osobę na podstawie odrębnej umowy. Umowę rachunku zawierają bank i posiadacz, czyli powiernik.
Zasady o warunkach wypłaty i o ochronie środków stosuje się, gdy powierzenie nastąpiło w wykonaniu umowy z datą pewną (ust. 7). Data pewna to formalnie potwierdzona data. Umowa rachunku określa warunki wypłaty środków lub wykonania dyspozycji powiernika.
Przy spełnieniu tego warunku środki nie podlegają zajęciu w egzekucji przeciw powiernikowi. Są wyłączone z masy upadłości, czyli majątku upadłego, z którego spłaca się wierzycieli. Nie wchodzą też do spadku po powierniku.
O co zapytać, gdy umowa wskazuje rachunek powierniczy?
Prześledź drogę pieniędzy od klienta do Twojej firmy na przykładzie konkretnej faktury.
Zapytaj:
- Wpłata klienta: na jaki rachunek ma trafić przelew?
- Posiadacz rachunku: do kogo należy wskazane konto?
- Wypłata środków: kto może wypłacać pieniądze, kiedy i na jakich warunkach?
- Dokumenty: jakie potwierdzenia wpłat i rozliczeń otrzymasz?
Jak sprawdzić, czy umowa przewiduje finansowanie?
Zapytaj wprost, czy dostaniesz pieniądze przed wpłatą klienta. Poproś o wskazanie terminu wypłaty oraz warunków, które musisz spełnić.
Jeśli potrzebujesz gotówki na bieżące wydatki, zacznij rozmowę od zasad finansowania. Jeśli szukasz wsparcia przy fakturach, opisz zadania, które chcesz przekazać.
Odrębny podział, według sposobu rozliczenia, obejmuje faktoring wymagalnościowy. W literaturze oznacza on rozliczenie po zapłacie dłużnika albo po dodatkowym okresie oczekiwania, zwanym karencją.
O co zapytać przed podpisaniem umowy?
Ustal zasady kontaktu z klientem, gdy płatność się spóźnia.
Zapytaj faktora:
- Kto kontaktuje się z klientem i w czyim imieniu?
- Kto może uzgodnić raty lub przesunąć termin zapłaty?
- Czy dodatkowe działania wymagają Twojej zgody?
- Jak rozliczane są częściowe wpłaty, korekty i zwroty?
Poproś o zapisanie ustaleń w dokumentach umowy.
Najczęściej zadawane pytania
Dla kogo taka obsługa może mieć sens?
Rozważ ją, gdy chcesz przekazać pilnowanie wpłat i odzyskiwanie zaległych należności. Ustal z bankiem i faktorem, czy proponowany zakres odciąży Twoją firmę.
Jak przygotować się do rozmowy z faktorem?
Przygotuj przykładową fakturę. Pokaż, jak dziś rozliczasz jej zapłatę.
Jak ustalić, za co będę płacić?
Poproś o przypisanie każdej opłaty do konkretnej czynności. Zapytaj, co obejmuje podana cena i kiedy mogą pojawić się dodatkowe koszty.
Co orzekł sąd o faktoringu powierniczym?
Sąd uznał umowę faktoringu powierniczego za czynność zmieniającą wierzyciela zakładu opieki zdrowotnej. Wskazał wymóg zgody podmiotu, który utworzył ten zakład (art. 54 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej). Przed zawarciem takiej umowy skonsultuj jej treść z doradcą prawnym.
Faktoring powierniczy — oferty do porównania
Pełny ranking- 1
PragmaGO
Znana i polecana firma faktoringowa
- Bez regresu (pełny)
- Z regresem (niepełny)
- Odwrotny (zakupowy)
- Limit
- 100 tys. – 15 mln zł
- Wypłata
- do 2 h
- Prowizja od
- od 0,95%/mc
- 2
eFaktor
Chętnie wybierany faktoring dla MŚP
- Cichy (ukryty)
- Jawny
- Bez regresu (pełny)
- Z regresem (niepełny)
- Limit
- 300 tys. – 15 mln zł
- Wypłata
- do 24 h
- Prowizja od
- od 0,99%/mc
- 3
Finea
Limit już od 500 zł
- Cichy (ukryty)
- Jawny
- Bez regresu (pełny)
- Z regresem (niepełny)
- Limit
- 500 zł – 300 tys. zł
- Wypłata
- od 15 min
- Prowizja od
- od 2,01%/mc
Firmy z naszego rankingu, które oferują ten wariant.
Co stanie się po wysłaniu zgłoszenia
- Wybierasz kwotę i zostawiasz numerJeden formularz zamiast kilku wniosków. Bezpłatnie i bez zobowiązań.
- Zgłoszenie trafia do firm faktoringowychDo tych, które finansują faktury w podanej kwocie.
- Firmy oddzwaniają z warunkamiZwykle w kilka godzin, po godzinach — następnego dnia roboczego. Decyzję podejmujesz po rozmowie.
Źródła (5)
- „Wykorzystanie faktoringu jako źródła finansowania przedsiębiorstw w Polsce”, „Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia”, nr 2/2018 (92). Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 2018, s. 151–152.
- Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 12 marca 2018 r., sygn. VI ACa 1629/17. Sąd Apelacyjny w Warszawie, VI Wydział Cywilny, 2018; publikacja w SAOS.
- „Faktoring. Przewodnik dla przedsiębiorcy. Jak utrzymać płynność finansową przedsiębiorstwa pomimo udzielania kredytów kupieckich?”. Infor Biznes, na zlecenie Raiffeisen Bank Polska S.A., 2010, s. 144–145 i 152.
- „Działalność faktoringowa przedsiębiorstw finansowych w 2011 r.”. Główny Urząd Statystyczny, 2012, s. 2, przypisy 1–3.
- Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (t.j. Dz.U. 2026 poz. 38), art. 59. ELI Sejmu.